Si mund tė konsumojmė sheqerin nė mėnyrė tė shėndetshme

Shiko temėn e mėparshme Shiko temėn pasuese Shko poshtė

Super Si mund tė konsumojmė sheqerin nė mėnyrė tė shėndetshme

Mesazh nga Nora prej Wed Aug 03, 2011 10:54 am




A e dini se pse ēdo vit europianėt konsumojnė mesatarisht 24 kilogramė sheqer pėr person, e barabartė kjo me 65 gramė nė ditė, pra diēka mė shumė se tri apo katėr lugė. Pyetja e parė qė tė vjen ndėrmend ėshtė se nga del gjithė kjo sasi sheqeri ku ne fiksojmė vetėm atė qė i hedhim kafesė nė mėngjes. Problemi i vėrtetė ėshtė se sheqernat mund tė merren edhe pėrmes ushqimeve tė tjera qė hamė gjatė ditės. Pėr shembull, makaronat, drithėrat, frutat, djathėrat, pijet e ndryshme, madje edhe perimet aq shumė tė shėndetshme pėrmbajnė sheqerna. Megjithatė, pėr tė evituar qė tė shėndoshemi duhet tė dimė se cili ėshtė momenti i duhur gjatė ditės pėr t’iu dedikuar ėmbėlsirave. Pėr sa i pėrket kohės se kur duhen konsumuar nė lista nis me atė para se tė merremi me sport. Sheqernat mund tė konsiderohen njė benzinė e vėrtetė pėr trupin tonė, sepse porsa hahen shndėrron menjėherė nė energji. Pėr kėtė arsye nėse konsumohen para palestrės, nė doza tė vogla, mund tė japin energji tė madhe dhe vitalitet. Pastaj lista vazhdon me periudhėn pėrpara ciklit menstrual te femrat: nė tru sheqernat favorizojnė prodhimin e substancave natyrale qė ulin ankthin dhe stabilizojnė humorin. Sigurisht, gjithmonė nė doza tė vogla. Mirė ėshtė t’i pėrdorim edhe pėrpara ndonjė mbledhjeje apo ndonjė provimi, sepse sinapset, d.m.th lidhjet mes qelizave nervoze funksionojnė mė mirė nė prani tė glukozit. Po ashtu, para njė mbledhjeje pune apo njė provimi nė universitet mund tė jetė njė ide e mirė pėr tė ngrėnė pak ėmbėlsirė. Por nėse kėto janė momentet mė tė pėrshtatshme pėr tė ngrėnė ėmbėlsira gjatė ditės, ja cilat janė momentet kur nuk duhet tė mendojmė t’i fusim nė gojė. Sė pari, pas palestrės. Edhe pse sforcimi i madh ju ka shtuar oreksin mos bini pre e dėshirės pėr tė ngrėnė ėmbėlsira. Muskujt kanė nevojė pėr proteina pėr ta rimarrė veten dhe pėr tė eliminuar acidin laktik. Edhe pas vakteve, ėmbėlsirat nuk rekomandohen, pavarėsisht se te shumė njerėz ėshtė krijuar bindja se ai ėshtė moment shumė i mirė. Kėshtu nėse keni ngrėnė njė vakt makarona, oriz apo bukė, nevoja juaj pėr sheqerna ėshtė plotėsuar ndaj nuk keni nevojė tė shtoni tė tjera. Mendoni se e gjitha qė do tė hani do tė njėsohet me shtimin nė peshė. “Nuk ėshtė mirė tė hani ėmbėlsira pas vakteve. Kjo, jo pėr shkak tė lidhjeve me ushqimin, por pėr shkak tė sasisė sė lartė tė karbohidrateve qė ato pėrmbajnė”, thonė specialistėt. Kėshilla e fundit, mos bėni kurrė gabimin qė t’i hani para se tė flini. Siē e kemi thėnė ėmbėlsirat i japin energji trupit. Pėr kėtė arsye nėse konsumohen para gjumit rrezikon ta kalosh natėn pa vėnė gjumė nė sy dhe pėr mė tepėr me disa kilogramė mė shumė nėse ky zakon pėrsėritet.


Tė parezistueshme

Por edhe pse e dimė qė nuk janė shumė tė mira pėr shėndetin, pothuajse tė gjithė nga tė vegjlit te tė rriturit, i pėlqejnė ėmbėlsirat. Torta me krem, biskota, brioshė, karamele apo bonbone. Pėr tė mos folur pastaj pėr akulloret dhe mijėra recetat me bazė ēokollatat. T’i rezistosh shijes sė tyre ėshtė e pamundur. Jo rastėsisht, sipas statistikave tė ndryshme, europianėt konsumojnė pothuajse 25 kilogramė pėr person nė vit, pėrfshi kėtu torta, ēokollata, karamele. Nė praktikė, 68.5 gramė nė ditė. Nė krye tė klasifikimit europianėt renditen tė parėt se konsumojnė rreth 160 gramė nė ditė, danezėt me 113 dhe finlandezėt me 107.4 gramė. Po pėrse na pėlqejnė kaq shumė ėmbėlsirat? A janė tė rrezikshme pėr shėndetin? Kush i ka krijuar i pari? Edhe pse produktet e ėmbla janė njė shpikje e tre shekujve tė fundit, tėrheqja ndaj tė ėmblave ėshtė e vjetėr sa vetė bota. Duke nisur qė nga lindja, sepse qumėshti i gjirit ėshtė “ėmbėlsira” e parė qė provojmė sapo pėrshėndetemi pėr herė tė parė me botėn. “Nė kohėt e lashta, nėse njeriu do tė kishte preferuar njė fletė sallate nė vend tė njė fiku tė pjekur, i pasur me sheqer dhe me vlera tė mėdha ushqimore, nuk do t’i kishte mbijetuar urisė”, shpjegon njė specialist ushqimi. Ndaj edhe kjo lloj sjelljeje ka ngelur gjatė nė kujtesėn e njerėzve. Tė hash ėmbėlsira, tė bėn tė ndihesh mirė. Ky proces nuk ka vetėm efekt psikologjik. “Insulina, hormoni qė kontrollon sasinė e glukozit nė organizėm, nga njėra anė rrit nivelin e endrofinės (substanca analgjetike dhe eksituese qė prodhohen nga truri), ndėrsa nga ana tjetėr arrin tė lėshojė nė gjak seurotoninė, njė neurotransmetues i lumturisė. Stimulimi i tepėrt sjell rezistencė dhe kėrkon doza gjithmonė e mė tė mėdha, duke ndikuar edhe nė rritjen nė peshė”, shpjegon mė tej ai. Nė tė vėrtetė, pak ėmbėlsirė tė bėn mirė, por pa e tejkaluar masėn.

Po kur u krijuan pėr herė tė parė ėmbėlsirat? Tė parat qė erdhėn nė dritė ishin biskotat, qė u shfaqėn nė kohėn e parė tė agrikulturės, gjatė neolitit, kur njė pėrzierje drithėrash me ujė ra aksidentalisht mbi njė pllakė guri tė vendosur mbi zjarr. Ky, ishte vetėm fillimi. Qė atėherė ėmbėlsirat janė shfaqur nė banketet e babilonasve, egjiptianėve (njė tortė me qumėsht, susam dhe mjaltė u gjet nė varrin e faraonit Pepionkh, qė jetoi nė vitin 220 para Krishtit) dhe grekėve, qė i ofronin Artemidės biskota nė formė briri. Nė Romėn e lashtė janė gjetur edhe recetat e para, ku mė e ēuditshmja ishte njė tortė me djathė, miell dhe vezė. “Lindja e ėmbėlsirave tė vėrteta ėshtė e lidhur me evoluimin e produkteve tė brumit, sidomos bukės”, tregon drejtori i Akademisė europiane mbi ushqimin dhe ushqyerjen. “Ėshtė njė derivat i bukės. Nė raste festash ose ritesh tė veēanta, si pėr shembull nė ndėrrimin e stinėve, bukės i shtoheshin edhe produkte tė tilla si fruta tė thata, apo rrush i tharė”. “Pastiēeria e parė e kohėve moderne ka lindur nė vitin 1700, nė Francė”, tregojnė historianėt. Ndėrsa zakoni i tė ngrėnit ėmbėlsirė nė fund tė vakteve, nė shumė vende europiane nisi pas viteve 1880. Mė pėrpara, ėmbėlsirat konsumoheshin gjatė gjithė drekės. Pėr shembull, nė kohėn e rilindjes banketet hapeshin gjithmonė me antipastė, pjesėn mė tė madhe tė sė cilave e pėrbėnin ėmbėlsirat. Sot ka ngelur shumė pak nga ajo traditė. Ėshtė bėrė zakon qė drekat, banketet, apo ēdo ngjarje tjetėr, tė nisė me ushqimet e kripura, pėr t’u ėmbėlsuar vetėm nė fund.

_________________
Nuk dua fame, pushtet apo pasuri... Thjesht dua sinqeritet, respekt & dashuri... !!

Nora
Co-Admin
Besa-Bess
Co-AdminBesa-Bess

Gjinija : Female

Numri i postimeve : 9717
Mosha : 24
Viti: : 18/01/1992
Vendbanimi: : Gjakovė
Aktiviteti :
100 / 100100 / 100

Registration date : 10/06/2008

Shiko profilin e anėtarit

Mbrapsht nė krye Shko poshtė

Shiko temėn e mėparshme Shiko temėn pasuese Mbrapsht nė krye


 
Drejtat e ktij Forumit:
Ju nuk mund ti pėrgjigjeni temave tė kėtij forumi